Als er één groep is die het Carnaval van Santa Cruz de Tenerife bepaalt, dan is het de murga. Een verklede groep mannen en vrouwen met fluitjes en slagwerk die het podium op gaat om met humor, ironie en flink wat venijn te zingen wat ze van de actualiteit vindt. De wedstrijd van de volwassen murga's is de populairste van het feest: de kaartjes zijn binnen enkele minuten uitverkocht en sommigen staan urenlang in de rij voor een plaats.
Wat is een murga
Een murga is een carnavalskoor met een repertoire van kritiek en satire. De teksten blikken terug op het jaar: lokale politiek, prijzen, werkzaamheden die nooit klaar zijn, beroemdheden of de achterkant van het feest zelf. Muzikaal krijgen bekende melodieën meestal een nieuwe tekst, en het kenmerkende geluid komt van de pitos (kleine instrumenten die de stem vervormen) en het slagwerk: grote trom, snaartrom en bekkens. Elke murga treedt elk jaar op met een ander kostuum en personage, en de show bestaat uit een opening, kritische liedjes en een afscheid.
Van Los Bigotudos tot nu
De murga van Santa Cruz ontstond in de jaren dat carnaval verboden was. In 1954 ging Los Bigotudos de straat op, de groep die nu Afilarmónica NiFú-NiFú heet en nog altijd haar traditionele optreden geeft op Piñata-zondag op de Plaza del Príncipe. Tijdens de Winterfeesten ontstonden nieuwe murga's en kreeg de wedstrijd vaste vorm; ons archief bevat murgaprijzen vanaf begin jaren zestig en de huidige vertolkingswedstrijd sinds 1978. Enkele van de succesvolste, zoals Los Mamelucos, Los Bambones, Los Diablos Locos en Afilarmónica Triqui-Traques, staan al decennia op het podium.
Hoe de wedstrijd werkt
De wedstrijd vindt plaats in de weken voor het straatcarnaval, in verschillende rondes en een grote finale waarin alleen de besten meedoen. De jury reikt meerdere prijzen uit:
- Vertolking (Interpretación): de hoofdprijs, die muzikale en vocale kwaliteit, teksten en enscenering beoordeelt. Dit is de titel die telt op de historische erelijst.
- Presentatie (beste kostuum): beloont de kostuums en uitstraling van de murga.
- Premio Criticón: wordt toegekend aan een specifiek lied vanwege de kritiek; in het archief staat elk jaar de titel van het bekroonde lied.
- Bijzondere prijzen: beste leiding (Premio Borja Reyes), beste slagwerk (Premio Jorge Hernández Palmero), publieksprijs, creativiteitsprijs en andere zoals de Premio Mamá Lala of de Tom Carby.
De uitslag overtuigt niet altijd iedereen: op Carnaval Chicharrero heeft elke uitslag een eigen debat, waar je kunt zeggen of de jury gelijk had en wie had moeten winnen.
De kindermurga's
Het murgatalent heeft een eigen wedstrijd, die van de kindermurga's, met leden jonger dan 18 jaar. Ze zingen met kinderlijke onschuld en brutaliteit over de wereld van de volwassenen, en veel van hen fungeren als kweekvijver voor de volwassen murga's. De eerste winnaar van Vertolking in ons archief is Los Lengüines, in 1972.
Liedjes die bleven
Sommige murgaliedjes gaan verder dan de wedstrijd. Het bekendste voorbeeld is „Chicharrero de corazón”, in 2008 gemaakt door de murga Afilarmónica Ni Pico-Ni Corto, dat naast „Santa Cruz en Carnaval” een van de volksliederen van de stad en haar carnaval werd.
Waar je de murga's ziet
Naast de wedstrijd treden murga's het hele carnaval op podia in de stad op, tijdens de Openingsoptocht en op buurtfeesten. In onze agenda staan de optredens die we kennen en in het programma de wedstrijddata van de volgende editie.
Bronnen: prijzenarchief van Carnaval Chicharrero en het Wikipedia-artikel „Carnaval de Santa Cruz de Tenerife”.