De rondalla's zijn het oudste en voor velen het meest verfijnde deel van het carnaval van Santa Cruz. Terwijl de murga's kritiek zingen en de comparsa's dansen, brengen de lyrisch-muzikale groepen zarzuela, opera en klassiek lied met een groot koor en een orkest van gitaren, bandurria's en luiten. Hun wedstrijd is de oudste in ons archief: er zijn prijzen sinds 1925.
Wat is een rondalla
Een rondalla of lyrische groep bestaat uit een gemengd koor, solisten en een instrumentale sectie van pulso y púa: snaarinstrumenten die met de vingers of een plectrum worden getokkeld, zoals gitaar, bandurria en luit. Het repertoire komt uit het Spaanse muziektheater (zarzuela en género chico), de opera en het traditionele lied, bewerkt tot een carnavalsshow met eigen kostuums en decor. De eerste rondalla die als groep van het carnaval van Santa Cruz is gedocumenteerd, dateert van 1891.
Groepen met geschiedenis
Sommige rondalla's die nog meedoen zijn meer dan een eeuw oud. Het Orfeón La Paz, opgericht in 1918, is de groep met de meeste prijzen in ons hele archief. De Masa Coral Tinerfeña (1930) en de Unión Artística El Cabo (1942) maken de groep veteranen compleet, in de loop der jaren aangevuld met Los Fregolinos (1961), de Peña del Lunes 1965, de Zarzuela del Círculo de Amistad XII de Enero (1975), Gran Tinerfe (1982) en Lírico Coral Los Aceviños (2000). De eerste winnaar in het archief is de Sociedad Frégoli, met „Cosacos blancos” in 1925.
De wedstrijd
De rondallawedstrijd wordt in een theater gehouden (het Guimerá of het Auditorio de Tenerife, afhankelijk van het jaar), passend bij het muzikale karakter. Naast de hoofdprijs voor Vertolking (zie de volledige erelijst) en die voor Presentatie bekroont de jury de solisten (met de Premio Manuel Bello Alonso voor de besten), de beste sectie pulso y púa (Premio Faustino Torres Alberto) en het beste muzikale arrangement (Premio Jesús Álvaro Fariña Adán), plus publieks- en creativiteitsprijzen. Veel van de meest bekroonde ontwerpers maakten ook kostuums voor rondalla's: de garderobe hoort bij de show.
De afsluiting van het carnaval
De rondalla's spelen een bijzondere rol aan het eind van het feest: op Piñata-zondag treedt de winnende lyrische groep van de editie samen met de Afilarmónica NiFú-NiFú op op de Plaza del Príncipe, een van de meest traditionele momenten van het carnaval.
Bronnen: prijzenarchief van Carnaval Chicharrero (officieel register van prijswinnaars van de gemeente tot 2011) en het Wikipedia-artikel „Carnaval de Santa Cruz de Tenerife”.